پدرم ۲۷ سال پیش فوت کرده و سند منزل به نام اوست. اکنون مادر قصد فروش منزل پدری را دارد اما سند در دست یکی از فرزندان است که با فروش موافق نیست و سایر ورثه موافقند. گواهی حصر وراثت داریم ولی توافق کتبی برای فروش نداریم. چه باید کرد؟

ممنون از توضیح تکمیلی. این اطلاعات تصویر را روشن‌تر می‌کند.

💡 خلاصه و نتیجه‌گیری اولیه

با توجه به اینکه گواهی حصر وراثت (احتمالاً) صادر شده و ملک به‌صورت قهری به همه ورثه منتقل شده است، سند به نام پدر بودن مانع فروش نیست؛ بلکه باید ابتدا سند به نام ورثه منتقل شود. برای فروش، توافق همه ورثه لازم است و اگر یک فرزند همکاری نکند، راه‌حل حقوقی، الزام به تنظیم سند و تقسیم یا فروش از طریق دادگاه است، نه صرفاً نگه‌داشتن سند توسط یک نفر.

📌 مستندات قانونی حاکم

⏳ مراحل عملیاتی و تشریفات قانونی

گام ۱ — احراز و اخذ گواهی حصر وراثت (اگر مطمئن نیستید)

• به شورای حل اختلاف محل آخرین اقامتگاه پدر مرحوم مراجعه کنید.
• اگر گواهی قبلاً صادر شده، رونوشت رسمی آن را از شورا یا دفتر اسناد رسمی تهیه کنید.
• این گواهی، مبنای همه اقدامات بعدی است.

گام ۲ — انتقال سند به نام ورثه (تنظیم سند مالکیت مشاعی)

• با در دست داشتن گواهی حصر وراثت، به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنید.
• سند به نام همه ورثه به‌نسبت سهم‌الارث تنظیم می‌شود.
• نکته مهم: برای این کار، نیازی نیست سند اصلی در اختیار همه باشد. اگر سند در دست یک نفر است و او تحویل نمی‌دهد:
  • می‌توانید از اداره ثبت درخواست گواهی فقدان سند کنید.
  • یا از طریق دادگاه، الزام به تحویل سند را بخواهید.

گام ۳ — توافق برای فروش یا تقسیم

• اگر همه ورثه موافق فروش باشند: با تنظیم وکالت‌نامه یا مبایعه‌نامه در دفتر اسناد رسمی، ملک فروخته می‌شود.
• اگر یک فرزند مخالف باشد: دو راه دارید:
  • الف) الزام به تنظیم سند و فروش: طرح دعوای «الزام به تنظیم سند رسمی و فروش مال مشاع» در دادگاه حقوقی.
  • ب) درخواست تقسیم مال مشاع: طبق ماده ۵۸۹ قانون مدنی، هر یک از شرکا می‌تواند تقاضای تقسیم کند. دادگاه یا ملک را تقسیم فیزیکی می‌کند یا دستور فروش و تقسیم ثمن را می‌دهد.

گام ۴ — ارسال اظهارنامه رسمی (پیش‌نیاز توصیه‌شده)

• قبل از طرح دعوا، اظهارنامه رسمی به آن فرزند ارسال کنید و رسماً بخواهید در فروش همکاری کند یا سند را تحویل دهد.
• این اظهارنامه، حسن نیت شما را نشان می‌دهد و در دادگاه به نفع شماست.

گام ۵ — مراجعه به دادگاه (در صورت عدم مصالحه)

• مرجع صالح: دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
• خواسته: الزام به تنظیم سند رسمی انتقال + فروش مال مشاع + تقسیم ثمن.
• مدارک لازم: گواهی حصر وراثت، سند مالکیت (یا گواهی فقدان)، اظهارنامه، مدارک هویتی ورثه.

⚖️ توصیه تخصصی

1. مواعد قانونی: دعوای تقسیم مال مشاع، مشروط به مرور زمان نیست، اما هرچه سریع‌تر اقدام کنید، بهتر است؛ زیرا با فوت هر یک