در جریان صلح مهریه، یک دانگ و نیم از خانه را به دخترم صلح کردم و در صلح‌نامه شرط شد تا زمانی که زنده هستم حق تصرف و سکونت مادام‌العمر داشته باشم. سند تک‌برگ به نام دخترم که شانزده سال دارد منتقل شده است. اکنون پس از طلاق از آن خانه خارج شده‌ام و می‌خواهم بدانم آیا می‌توانم سهم یا حق تصرف خود را مطالبه کنم؟

با توجه به توضیحات شما، تصویر حقوقی موضوع روشن‌تر شد. حالا می‌توانم تحلیل دقیق‌تری ارائه دهم.

۱. 💡 خلاصه و نتیجه‌گیری اولیه

شما مالکیت عین یک دانگ و نیم را در جریان صلح مهریه به دخترتان منتقل کرده‌اید و سند تک‌برگ به نام ایشان صادر شده است؛ بنابراین دیگر مالک آن سهم نیستید و نمی‌توانید «سهم خود» را به معنای مالکیت مطالبه کنید. اما آنچه برای شما باقی مانده، حق تصرف و سکونت مادام‌العمر است که به‌عنوان شرط ضمن صلح‌نامه در سند قید شده و قابل مطالبه و استناد قانونی است. خروج شما از ملک پس از طلاق، به‌خودی‌خود این حق را ساقط نمی‌کند؛ مگر اینکه در صلح‌نامه شرط شده باشد که این حق مخصوص دوران زوجیت است.

۲. 📌 مستندات قانونی حاکم

توضیح: اگر در صلح‌نامه عبارت «حق تصرف و سکونت مادام‌العمر» یا مشابه آن قید شده باشد، این حق در حکم حق انتفاع (سکونت) تلقی می‌شود که با مواد ۴۰ به بعد قانون مدنی قابل استناد است. این حق مستقل از مالکیت عین است و با انتقال سند به دخترتان از بین نمی‌رود.

۳. ⏳ مراحل عملیاتی و تشریفات قانونی

گام اول — بررسی دقیق متن صلح‌نامه:
متن صلح‌نامه را از نظر این نکات بررسی کنید:

• آیا حق تصرف «مادام‌العمر» یا «تا زمان حیات» قید شده؟
• آیا این حق مقید به «دوران زوجیت» یا «سکونت در ملک» شده است؟
• آیا برای دخترتان (به‌عنوان مالک) حق فسخ یا شرط بازگشت پیش‌بینی شده؟

گام دوم — ارسال اظهارنامه رسمی:
اگر متن صلح‌نامه به نفع شماست، ابتدا از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اظهارنامه رسمی به دخترتان (با ولایت پدر یا قیم) ارسال کنید و خواستار تمکین به حق تصرف و سکونت شوید.

گام سوم — مراجعه به شورای حل اختلاف یا دادگاه:
در صورت عدم تمکین، دعوای «الزام به ایفای تعهد قراردادی (حق سکونت)» را در شورای حل اختلاف محل وقوع ملک یا دادگاه عمومی حقوقی مطرح کنید.

گام چهارم — در صورت نیاز به تخلیه یا رفع مزاحمت:
اگر کسی مانع اعمال حق سکونت شما شود، دعوای «رفع مزاحمت و ممانعت از حق» قابل طرح است.

گام پنجم — در خصوص مالکیت:
اگر به هر دلیل (مثلاً بطلان صلح به دلیل عدم رعایت غبطه صغیر) بخواهید مالکیت را بازگردانید، باید دعوای ابطال صلح‌نامه مطرح کنید که نیازمند اثبات عدم رعایت غبطه دخترتان در زمان صلح است. این مسیر دشوار و نیازمند دلیل قوی است.

۴. ⚖️ توصیه تخصصی